ETDA เดินหน้าขับเคลื่อนทิศทาง “AI 2026” เต็มสูบ ภายใต้แนวคิด ‘Driving Trust AI Governance’ มุ่งเปลี่ยนผ่านประเทศไทยจากผู้ใช้เทคโนโลยี สู่การเป็นผู้นำด้านการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ที่ได้รับความไว้วางใจในระดับสากล ผ่าน 2 มิติสำคัญ คือ การวางโครงสร้างพื้นฐานด้านธรรมาภิบาลและการยกระดับทักษะทุนมนุษย์ (AI Literacy) ทุกระดับเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ พร้อมปักหมุดความพร้อมในการจัดตั้ง ‘ศูนย์ AIGPC’ (AI Governance Practice Center) หวังดันไทยเป็น Regional Hub ด้าน AI
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เปิดทิศทาง AI 2026 ภายใต้แนวคิด ‘Driving Trust AI Governance’ เดินหน้าสร้างความเชื่อมั่นให้ระบบนิเวศ AI ไทย ทั้ง ‘การวางรากฐานการกำกับดูแลด้วย AI Governance Guideline & Toolkits ควบคู่กับการผลักดันให้เกิดการใช้งานจริง ผ่านความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศ พร้อมยกระดับศักยภาพภาครัฐ การศึกษา SMEs ชุมชน และประชาชน ให้ใช้ AI อย่างมีธรรมาภิบาล รู้เท่าทัน และรับผิดชอบ’ เตรียมพร้อมประเทศรองรับการจัดตั้ง ‘ศูนย์ AIGPC’ พลิกบทบาทไทยสู่ ศูนย์กลางด้าน AI ของภูมิภาคพร้อมเตรียมจัดงานใหญ่ ‘AI Governance Week 2026’ เวทีระดับนานาชาติเชื่อมหลักการ AI สากลสู่การใช้งานจริง 29 มิ.ย.- 3 ก.ค. 69 นี้
นางสาวรจนา ล้ำเลิศ ที่ปรึกษา ETDA และหัวหน้าศูนย์ AI Governance Center หรือ AIGC by ETDA กล่าวว่า AI กำลังจะกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจดิจิทัล ซึ่งจากแผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ พ.ศ. 2565–2570 และนโยบายของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ที่มุ่งขับเคลื่อนให้ AI เป็นกลไกในการเพิ่ม Productivity ของประเทศ ยกระดับขีดความสามารถการแข่งขัน ลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยีของคนไทย ดังนั้น ETDA ในฐานะหน่วยงานที่มุ่งส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนเกิดการเพิ่มศักยภาพด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและเกิดการใช้ AI อย่างมีธรรมาภิบาล (AI Governance) จึงเดินหน้าขับเคลื่อนงานด้านนี้ เพื่อวางรากฐานความเชื่อมั่นให้การพัฒนาและใช้งาน AI ของประเทศ ผ่านการดำเนินงานของศูนย์ AI Governance Center หรือ AIGC มาอย่างต่อเนื่อง
โดยปี 2569 ETDA วางทิศทางขับเคลื่อน AI Governance ของประเทศ ภายใต้ ‘AI 2026’ ชูแนวคิด ‘Driving Trust AI Governance’ เร่งวางรากฐานระบบนิเวศน์ AI ที่เชื่อมั่นได้ เพื่อให้การพัฒนาและการใช้งาน AI ของประเทศเป็นไปอย่างปลอดภัย โปร่งใส เป็นธรรม และมีธรรมาภิบาลตามหลักสากล โดยมุ่งทำงานใน 2 มิติสำคัญ
มิติแรก คือ การเร่งวางกรอบ AI Governance เพื่อให้ประเทศมีทิศทางในการกำกับดูแล AI อย่างเหมาะสมสอดคล้องกับมาตรฐานสากล อย่าง UNESCO ที่ผ่านการดำเนินงานหลักโดยศูนย์ AIGC พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญด้าน AI จากประเทศชั้นนำ ที่มาร่วมกันศึกษาวิจัย พัฒนา AI Governance Guideline & Toolkits ที่เหมาะสมกับบริบทประเทศ เพื่อเป็นแนวทางให้องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม ซึ่งปัจจุบันพร้อมใช้งานแล้ว 12 ชุด และอยู่ระหว่างการพัฒนาเพิ่มอีก 2 ชุดในปีนี้ คือ AI Ethical Impact Assessment Playbook และ AI Value Creation เพื่อช่วยองค์กรประเมินความเสี่ยง จัดการผลกระทบด้านจริยธรรม และสร้างคุณค่าจากการใช้ AI อย่างรับผิดชอบ รวมไปจัดทำรายงาน AI Watch Series สำหรับการสแกนสถานการณ์ แนวโน้ม และความเสี่ยงจากการใช้ AI ทั้งในและต่างประเทศ พร้อมร่างข้อเสนอเชิงนโยบาย กฎหมาย Whitepaper และงานวิจัยอื่น ๆ ที่จะช่วยสนับสนุนให้องค์กรไทยมีกรอบการใช้ AI ที่สอดคล้องกับหลักสากลและบริบทของประเทศ
นอกจากการวางกรอบและเครื่องมือแล้ว ยังให้ความสำคัญกับ AI Governance Testing เพื่อทดสอบความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือของระบบ AI โดยปีนี้นับเป็นครั้งแรกของไทย ที่จะมีกิจกรรม Red Teaming Challenge ทดสอบความเสี่ยงของระบบ AI เพื่อค้นหาจุดอ่อน อคติ ความไม่ปลอดภัย และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ก่อนนำ AI ไปใช้งานจริง ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นให้ทั้งผู้พัฒนา ผู้ให้บริการ องค์กรผู้ใช้งาน และประชาชนมั่นใจได้ว่า AI ที่ถูกนำมาใช้มีการประเมินความเสี่ยงอย่างรอบด้าน
มิติที่สอง คือ การผลักดันองค์ความรู้และเครื่องมือ AI Governance Guideline ทั้งหมด ถูกนำไปใช้ได้จริงในทุกภาคส่วน ผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการ สร้างความรู้ ความเข้าใจและเสริมศักยภาพทักษะเพื่อให้เกิดการประยุกต์ใช้ AI ได้อย่างเหมาะสมสอดคล้องตามหลักธรรมาภิบาล โดยปีนี้ เน้นไปที่ บุคลากรภาครัฐ ผ่านหลักสูตรที่พัฒนาขึ้น อาทิ AI Governance for Government (AI Gov4Govt) เร่งเสริมความพร้อมให้หน่วยงานรัฐ 20 กระทรวง และหลักสูตรเชิงลึก AI change Agent Program (AICA) ที่จัดต่อเนื่องไปแล้ว 5 รุ่น พร้อมต่อยอดสู่บทบาท Chief AI Officer กับโปรแกรม Train the Trainer ยกระดับวิทยากร มืออาชีพจากภาครัฐ สู่เครือข่ายวิทยากรตัวคูณ โดยศูนย์ AIGC ตั้งเป้าให้เกิด Trainer ไม่น้อยกว่า 80 คน เพื่อให้เกิดการขยายผลต่อโดยเฉพาะในหน่วยงานภาครัฐ ไม่น้อยกว่า 3,000 คน ภายในปี 2570 และ ภาคการศึกษา ได้ร่วมกับ สสวท. สพฐ. UNICEF และเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญ ขับเคลื่อนหลักสูตร AI & Digital Ethics for Educators เพื่อให้เกิดครูแกนนำด้าน AI และจริยธรรมดิจิทัล สู่การบูรณาการการเรียนการสอนในทุกกลุ่มสาระ ควบคู่ไปกับการมีคู่มือ AI Governance เพื่อการศึกษา ให้ครอบคลุมผู้บริหารสถานศึกษา ศึกษานิเทศก์ ครูผู้สอน และผู้ปกครอง โดยปีนี้ เตรียมพัฒนาครูแกนนำ จาก 100 โรงเรียน ขยายสู่เครือข่ายครูวิทยากรในโรงเรียนต่างๆ ที่ตั้งเป้าหมาย เพิ่มกว่า 1,000 คน
ส่วนในกลุ่ม SMEs และชุมชน สำหรับผู้ประกอบการ ผ่านโครงการ SMEs Growth ลงพื้นที่ Upskill ด้วยหลักสูตรสำคัญ เช่น Generative AI for SMEs Transformation และ AI Marketing พร้อมเชื่อมโยง Solution ด้าน AI เพื่อปิด Gap ให้ SMEs ใน 4 ภูมิภาค ขณะที่ ประชาชน ก็เดินหน้าขยายผลร่วมกับหลักสูตร ETDA Digital Citizen หรือ EDC Plus เพื่อยกระดับทักษะดิจิทัลและ AI Literacy ให้คนไทยทุกกลุ่ม ผ่านการพัฒนาเครือข่าย EDC Trainer ในระดับพื้นที่ ทั้งจังหวัด อำเภอ และเครือข่ายพันธมิตรทั่วประเทศ โดยปี 2569 ตั้งเป้าพัฒนา Trainer จำนวน 2,000 คน ครอบคลุม 400 อำเภอ พร้อมขยายผลการเรียนรู้สู่ประชาชนไม่น้อยกว่า 60,000 คน และอยู่ระหว่างการพัฒนาหลักสูตรเพิ่มเติมที่ผนวกในมุม AI Literacy อีก 4 หลักสูตร ได้แก่ Digital Use, Digital Communication, Digital Security และ Digital Literacy ที่เรียนรู้ได้ในรูปแบบ e-Learning ผ่านช่องทางของสถาบันพัฒนาบุคลากรดิจิทัล (DISDA) โดยจะปล่อยประมาณเดือน กันยายน 2569
พร้อมกันนี้ ยังได้้มุ่งเป้าใน Sector สำคัญ ยกตัวอย่าง กระบวนการยุติธรรมของศาลปกครองร่วมกับ สำนักงานศาลปกครอง ผ่านกิจกรรม Responsible AI Innovation Hackathon (AI for Justice) เพื่อเปิดพื้นที่ให้เกิดการพัฒนาโซลูชัน AI ที่ช่วยยกระดับการเข้าถึงความยุติธรรม ลดความซับซ้อนของกระบวนการ และส่งเสริมการใช้ AI อย่างโปร่งใส เป็นธรรม ตรวจสอบได้ และรับผิดชอบ เป็นต้น
“ทั้งหมดก็เพื่อเตรียมความพร้อมให้ประเทศไทย สู่การเป็น ‘ศูนย์กลางด้าน AI ของภูมิภาค’ ผ่านการจัดตั้ง AI Governance Practice Center หรือ AIGPC ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นกลไกปฏิบัติการในการเชื่อมหลักการสากลสู่การใช้งานจริง ทั้งการพัฒนาองค์ความรู้ เครื่องมือ แนวทางประเมิน การทดสอบความเสี่ยง การสร้างศักยภาพคนและองค์กร และการขยายผลใน Sector สำคัญ เพื่อให้ประเทศไทยและประเทศ ในภูมิภาคสามารถใช้ AI ได้อย่างปลอดภัย เชื่อถือได้ และรับผิดชอบ ซึ่งปัจจุบัน ETDA อยู่ระหว่างผลักดัน AIGPC เข้าสู่กระบวนการพิจารณารับรองเป็นศูนย์ประเภทที่ 2 ภายใต้การอุปถัมภ์ของ UNESCO (UNESCO Category 2 Centre: C2C) เพื่อยกระดับ AIGPC ให้เป็น Regional Hub ด้าน AI Governance ที่สนับสนุนการพัฒนาและประยุกต์ใช้ AI อย่างมีธรรมาภิบาลในระดับภูมิภาคอย่างเป็นรูปธรรม”
ทั้งนี้ เพื่อสะท้อนความพร้อมของประเทศไทย กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ETDA โดยศูนย์ AIGC พร้อมด้วยพาร์ทเนอร์ทั้งในและต่างประเทศ เตรียมจัดงาน AI Governance Week 2026 (AIGW 2026) ต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 ระหว่างวันที่ 29 มิ.ย.- 3 ก.ค. 2569 ภายใต้แนวคิด “Connecting the Right Dots: From Global AI Principles to Real-World Practice” โดยตลอด 5 วัน งานนี้จะรวมผู้นำด้าน AI Governance จากไทยและนานาประเทศ ทั้ง Policy Makers, Regulators, Tech Leaders, Researchers และองค์กรระดับนานาชาติ พร้อมเป็นเวทีประกาศความพร้อมของไทยในการก้าวสู่ศูนย์กลางด้าน AI Governance ของภูมิภาค ผ่านบทบาทของ AIGPC ภายในงานจะมีไฮไลต์สำคัญ เช่น AIGPC Annual Conference ที่เปิดภาพอนาคต AI Governance ของภูมิภาค, การเปิดตัว Thailand AI Ethical Impact Assessment Playbook & Toolkits, เวทีด้าน AI Literacy และการใช้ AI อย่างปลอดภัยในภาคการศึกษา, การแลกเปลี่ยนทิศทาง AI Regulation และ AI Responsibility พร้อม Showcase การใช้ AI ผ่าน Use case สำคัญในด้านกระบวนการยุติธรรม พร้อมการจัด AI Red Teaming สนามทดสอบ AI Safety และ LLM Security ระดับประเทศ เป็นต้น
ดังนั้น ในโลกที่ AI กำลังเปลี่ยนแปลงทุกมิติของชีวิต คำถามสำคัญอาจไม่ใช่ “เราจะพัฒนา AI ให้เก่งขึ้นได้อย่างไร” แต่คือ “เราจะเชื่อมโยงผู้คน องค์ความรู้ นโยบาย และความรับผิดชอบเข้าด้วยกันอย่างไร” เพราะอนาคตของ AI ไม่ได้เกิดจากการมีจุดที่ดีที่สุด แต่เกิดจากการ “Connecting the Right Dots” หรือการเลือกเชื่อมโยงสิ่งที่ถูกต้อง ในเวลาที่เหมาะสม และด้วยวิธีการที่เหมาะสม เพื่อให้ AI ถูกนำไปใช้อย่างมีความรับผิดชอบ ปลอดภัย และสร้างประโยชน์ต่อสังคมอย่างแท้จริง – ติดตามรายละเอียดได้ที่เพจ ETDA Thailand
