วงการปัญญาประดิษฐ์มักเติบโตควบคู่ไปกับการเล่าเรื่องชวนตื่นเต้นเสมอ ตั้งแต่ฉากทัศน์วันสิ้นโลกที่หุ่นยนต์ครองเมือง ไปจนถึงอภิมหาปัญญาประดิษฐ์ แต่บ่อยครั้ง จินตนาการเหล่านี้ก็บดบังข้อเท็จจริงทางเทคนิคไปอย่างสิ้นเชิง
ล่าสุดมีกระแสข่าวฮือฮาจากงานวิจัยของ Anthropic ที่เตือนว่า เราอาจเหลือเวลาอีกเพียงไม่กี่เดือน ก่อนที่เทคโนโลยี AI จำลองตัวเอง จะสามารถแพร่กระจายและเข้ายึดครองอุปกรณ์อัจฉริยะ ภายในบ้านได้ พาดหัวข่าวแนวนี้เรียกยอดคลิกได้มหาศาล ทว่าในแง่ของความเป็นจริงทางเทคนิค เรื่องนี้แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย
หากเจาะดูการทดลองจริงของนักวิจัย พวกเขาติดตั้งโมเดลขนาดเล็กชื่อ Gemma4-26B-A4B ข้ามกล่องแอนดรอยด์ทีวีถึง 15 เครื่องพร้อมกัน เหตุผลที่ต้องใช้ฮาร์ดแวร์มากขนาดนั้น เพราะกล่องรับสัญญาณเหล่านี้มีหน่วยประมวลผลกลางและหน่วยความจำแรมต่ำมาก ผลลัพธ์ที่ได้คือ โมเดลประมวลผลคำได้เพียง 0.39 โทเค็นต่อวินาที (ราว 18 คำต่อนาที) ซึ่งช้ากว่าอัตราการพูดปกติของมนุษย์ถึง 10 เท่า
เมื่อทดสอบให้โมเดลคัดลอกตัวเอง ระบบกลับล้มเหลวโดยสิ้นเชิง โมเดล 3 ตัวแรกติดตั้งตัวเองไม่สำเร็จ ส่วนโมเดลตัวที่ 4 ทำได้เพียงติดตั้งโมเดลตัวอื่นที่มีขนาดเล็กกว่าเดิมถึง 100 เท่า คำอ้างที่ว่าโลกจะเผชิญปัญหานี้ภายในไม่กี่เดือน จึงเป็นเพียงการลากเส้นคาดเดาจากกราฟเท่านั้น
โปรแกรมที่คัดลอกตัวเองข้ามเครื่องไม่ใช่สิ่งแปลกใหม่ในวงการคอมพิวเตอร์ แต่เป็นนิยามของเวิร์ม ที่มีมายาวนานกว่า 50 ปี ตั้งแต่โปรแกรม Creeper ในยุคทศวรรษ 1970 ไปจนถึงมัลแวร์เรียกค่าไถ่ WannaCry ในปี 2017 ซึ่งแพร่กระจายข้ามคอมพิวเตอร์กว่า 200,000 เครื่องได้ภายในวันเดียว
ในทางปฏิบัติ เวิร์มที่ขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์แพร่กระจายได้ช้ากว่าวิร์มแบบดั้งเดิมอย่างมหาศาล เพราะไฟล์โมเดลมีขนาดใหญ่ระดับกิกะไบต์ ซึ่งหากเทียบกับ Gemma4 รุ่นทดลอง ก็มีขนาดถึง 14 GB ใหญ่กว่า WannaCry ประมาณ 4,000 เท่า
ซึ่งการส่งถ่ายข้อมูลปริมาณมหาศาลเช่นนี้ย่อมทำให้ผู้ดูแลระบบเครือข่ายตรวจจับและระงับสัญญาณได้ทันที ยิ่งไปกว่านั้น หากแฮกเกอร์สามารถยึดกล่องทีวีได้ถึง 2 ล้านเครื่อง พลังประมวลผลรวมก็เทียบเท่าชิปประมวลผลกราฟิกระดับสูงเพียง 40 ตัวเท่านั้น ซึ่งมีมูลค่าเช่าใช้งานเพียงไม่กี่พันบาท จึงไม่มีแรงจูงใจทางเศรษฐศาสตร์ใดที่อาชญากรไซเบอร์จะเลือกใช้วิธีนี้
ความน่ากลัวที่แท้จริงในปัจจุบันไม่ได้อยู่ที่โมเดลขนาดเล็กที่พยายามฝังตัวในหม้อทอดไร้น้ำมันหรือสมาร์ตทีวีหรอกครับ แต่อยู่ที่โมเดลขนาดยักษ์ซึ่งรันบนศูนย์ข้อมูลที่ทรงพลัง ดังที่มีรายงานการตรวจพบโมเดลขนาดใหญ่เข้าถึงระบบขององค์กรภายนอกโดยไม่ได้รับอนุญาต เรื่องราวของเทคโนโลยีที่หลุดการควบคุมจึงทำหน้าที่เหมือนเวิร์มทางความคิด ที่กระตุ้นสัญชาตญาณความกลัวของมนุษย์ มากกว่าจะเป็นภัยคุกคามบนอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าส่วนบุคคลในอนาคตอันใกล้
สำหรับผู้ใช้งานทั่วไป ข่าวประเภทนี้แทบไม่มีผลกระทบต่อความปลอดภัยของเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านเลย กล่องทีวีหรือตู้เย็นอัจฉริยะของทุกคน ยังห่างไกลจากการถูก AI สิ่งที่ผู้บริโภคควรระวังและให้ความสำคัญจริงๆ ยังคงเป็นสุขอนามัยไซเบอร์พื้นฐาน (Cyber Hygiene) เช่น
การไม่ตั้งรหัสผ่านซ้ำ และการระวังอีเมลฟิชชิง (Phishing) ส่วนความเสี่ยงจากปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูงนั้น เป็นความรับผิดชอบของบริษัทยักษ์ใหญ่และศูนย์ข้อมูลที่ต้องวางระบบป้องกันการรั่วไหลอย่างเข้มงวด ไม่ใช่ภาระที่ผู้บริโภคต้องตื่นตระหนกจนเกินเหตุ
ที่มา : newscientist
