[สู่อุดมศึกษา] ถือเป็นหมุดหมายประวัติศาสตร์ของการศึกษาไทยเลย หลังมหาวิทยาลัยมหิดล จับมือกับ OpenAI ยักษ์ใหญ่แห่งวงการ AI เปิดตัวแพลตฟอร์ม ChatGPT Edu ให้บริการแก่อาจารย์ นักศึกษา และนักวิจัย ครอบคลุมทุกวิทยาเขตทั่วประเทศ นับเป็นสถาบันอุดมศึกษาแห่งแรกในประเทศไทยที่นำระบบ AI ระดับสูงนี้มาประยุกต์ใช้งานเต็มรูปแบบทั่วทั้งมหาวิทยาลัย
ในงานสัมมนา Mahidol x OpenAI Symposium: Next AI Talent for Thailand ที่ผ่านมา ก็มีการแลกเปลี่ยนเชิงนโยบายและวิชาการ เกี่ยวกับการนำเทคโนโลยี AI มาขับเคลื่อนการศึกษาวิจัยทางการแพทย์ สาธารณสุข และวิทยาศาสตร์ในระดับสากลนี้เอง
ถอดรหัส ChatGPT Edu

ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยมหิดลและ OpenAI เกิดขึ้นบนฐานพฤติกรรมผู้ใช้งานในประเทศไทย ซึ่งข้อมูลจาก OpenAI ระบุว่า ประเทศไทยติดอันดับ 1 ใน 20 ของโลกที่มีผู้ใช้งาน ChatGPT และ Codex รายสัปดาห์มากที่สุด โดยเฉพาะกลุ่มผู้ใช้งานอายุ 18–24 ปี ซึ่งนำ AI ไปใช้ทั้งด้านสื่อสร้างสรรค์ งานเขียน การสื่อสาร และการศึกษาเรียนรู้
อย่างไรก็ดี การนำ AI มาใช้ในระดับมหาวิทยาลัยต้องการมาตรฐานความปลอดภัยที่แตกต่างจากผู้ใช้งานทั่วไป ChatGPT Edu จึงถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อตอบโจทย์บริบทของอุดมศึกษาโดยเฉพาะ ด้วยคุณสมบัติเด่นดังนี้
- ระบบรักษาความปลอดภัยระดับองค์กร : ข้อมูล รายงานวิจัย และวัตถุดิบความรู้ภายในมหาวิทยาลัยจะได้รับการปกป้องสูงสุด โดย OpenAI ยืนยันว่าจะไม่นำข้อมูลและวัตถุดิบงานวิจัยของสถาบันไปใช้ในการฝึกฝน (Train) โมเดล AI อย่างเด็ดขาด
- ขีดความสามารถการใช้งานที่เหนือกว่า : ปลดล็อกข้อจำกัดจำนวนข้อความให้สูงกว่าเวอร์ชันทั่วไป รองรับการใช้งาน Custom GPTs และ Plugins ที่ออกแบบมาเฉพาะทางสำหรับการเรียน การสอน งานวิจัย และงานบริหารจัดการในสถาบัน
- รองรับการประมวลผลสองภาษา : สนับสนุนการทำงานอย่างลื่นไหลทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกแก่นักศึกษา อาจารย์ และนักวิจัยในการเข้าถึงฐานข้อมูลวิชาการระดับโลก
จากห้องเรียนสู่คลินิกจริง
ภายใต้การสนับสนุนของ Fellow Intelligence พันธมิตรเชิงกลยุทธ์และ OpenAI Advanced Partner ในประเทศไทย ประชาคมมหิดลจะได้รับการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ การทดลองใช้ AI ในสาขาวิชาของตนเอง ตลอดจนโอกาสเข้าร่วมกิจกรรม Hackathon และ Build Days เพื่อพัฒนาแนวทางแก้ปัญหาในโลกจริง
ภายในงานสัมมนา นักศึกษามหาวิทยาลัยมหิดลได้ร่วมสาธิตการนำทักษะ AI ไปต่อยอดการทำงานจริงตั้งแต่ห้องเรียน ห้องปฏิบัติการ ไปจนถึงโรงพยาบาล ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงแนวคิดการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริงทั้ง
- การเรียนรู้เชิงคลินิกและข้อมูลจำลอง : นางสาวมนรดา ชิวหวรรณ นักศึกษาชั้นปีที่ 5 โครงการร่วมสองหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต-วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต (วิศวกรรมชีวการแพทย์) คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี นำเสนอการใช้ ChatGPT เป็นผู้ช่วยเรียนรู้ส่วนบุคคลเพื่อฝึกฝนกระบวนการคิดวิเคราะห์เชิงคลินิก พร้อมทั้งประยุกต์ใช้ข้อมูลจำลองทางการแพทย์ที่สร้างโดย AI เพื่อพัฒนามโนทัศน์งานวิจัยด้านภาพถ่ายทางการแพทย์
- Mednacea AI Knowledge Platform : นายศุภกร ถาวรวงศ์ บัณฑิตศึกษา คณะวิศวกรรมศาสตร์ นำเสนอแพลตฟอร์ม AI ผู้ช่วยสืบค้นและวิเคราะห์ข้อมูลงานวิจัยทางการแพทย์ที่สามารถระบุแหล่งอ้างอิงได้อย่างถูกต้องและเรียลไทม์ พร้อมระบบ Analytics Dashboard สรุปสถิติงานวิจัย และ Data Exploration Suite ช่วยค้นหารูปแบบและความสัมพันธ์ของข้อมูลในหลายมิติ
- Connect Human AI Atlas : นพ. ปิยะฤทธิ์ อิทธิชัยวงศ์ อาจารย์ประจำและ Co-director ของ SICAT lab คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล นำเสนอสื่อการเรียนรู้กายวิภาคศาสตร์และสรีรวิทยาภาษาไทย 3 มิติเชิงโต้ตอบ ที่ผสานข้อมูลสแกน CT & MRI จริงร่วมกับเทคโนโลยี MONAI ช่วยให้นักศึกษากลุ่มวิทยาศาสตร์สุขภาพทั่วประเทศเข้าถึงการเรียนรู้ทางการแพทย์ได้อย่างทั่วถึงและแม่นยำยิ่งขึ้น
เก่ง AI แต่ต้องไม่ทิ้ง Critical Thinking
ศาสตราจารย์ นายแพทย์ปิยะมิตร ศรีธรา อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า การนำ ChatGPT Edu มาให้บริการนับเป็นหมุดหมายสำคัญที่จะช่วยให้อาจารย์ นักศึกษา และนักวิจัยมีผู้ช่วยในการเรียนรู้และค้นพบองค์ความรู้ใหม่ แต่สิ่งที่เน้นย้ำเสมอคือ มนุษย์ต้องเป็นผู้ใช้วิจารณญาณและความรับผิดชอบต่อการใช้งานเสมอ
ในประเด็นนี้ รศ. นพ.เชิดชัย นพมณีจำรัสเลิศ รองอธิการบดีฝ่ายสารสนเทศและดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชัน มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ให้มุมมองสะท้อนถึงความท้าทายสำคัญว่า หากผู้เรียนใช้ AI เพียงเพื่อส่งงานหรือเขียนรายงานโดยขาดการวิเคราะห์ ความสามารถในการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) และความคิดสร้างสรรค์จะลดลง ซึ่งเป็นสิ่งที่น่ากลัวอย่างยิ่ง มหาวิทยาลัยจึงต้องปรับเปลี่ยนแนวทางดังนี้:
- สร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่กระตุ้นการคิด : ออกแบบแพลตฟอร์ม AI ที่ไม่เพียงแค่ให้คำตอบสำเร็จรูป แต่เน้นการตั้งคำถามกลับ เพื่อนำทางให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิดวิเคราะห์และค้นหาคำตอบด้วยตนเอง
- ปรับเปลี่ยนการประเมินผลการศึกษา : ยกเลิกการวัดผลที่พึ่งพาเพียงคะแนนสอบจากกระดาษ หันมาประเมินทักษะจริง การทำงานร่วมกับ AI การอภิปราย และการส่งมอบโปรเจกต์ที่แก้ปัญหาได้จริงในบริบทการทำงานอนาคต
ต่อยอด Big Data สุขภาพไทย ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ระดับโลก

มหาวิทยาลัยมหิดลถือเป็นคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสาธารณสุขขนาดใหญ่ของประเทศ ด้วยโรงพยาบาลในสังกัดและเครือข่ายถึง 11 แห่ง รองรับผู้ป่วยนอกกว่า 8.4 ล้านครั้งต่อปี และผู้ป่วยในมากกว่า 190,000 รายต่อปี ร่วมกับฐานข้อมูลพันธุศาสตร์ การนำ AI มาประยุกต์ใช้จะช่วยพลิกโฉมระบบสุขภาพในหลายมิติ อาทิ
- การดูแลสุขภาพเฉพาะบุคคลและการป้องกันเชิงรุก : เปลี่ยนผ่านจากการรักษาเมื่อเจ็บป่วย ไปสู่การป้องกันและการส่งเสริมสุขภาวะ โดยนำข้อมูลจากอุปกรณ์ IoT และข้อมูลพันธุศาสตร์มาประมวลผลด้วย AI เพื่อให้คำแนะนำเฉพาะบุคคล
- การบริหารจัดการโรงพยาบาลอัตโนมัติ : นำ AI มาทำนายอัตราผู้ป่วยในห้องฉุกเฉินและหอผู้ป่วย รวมถึงการทำนายปริมาณการใช้เวชภัณฑ์ เช่น ยาลดความดันโลหิต ซึ่งผลการทดลองสามารถทำนายได้แม่นยำถึง 95% และลดคลังสินค้าสำรองลงได้ถึง 20%
- ยกระดับสาธารณสุขและสร้างความร่วมมือระดับสากล : Mr. Mark Landry จากองค์การอนามัยโลก (WHO) ประจำประเทศไทย ชี้ว่า ไทยมีศักยภาพเป็นศูนย์กลางความเชี่ยวชาญด้าน AI สุขภาพ โดยยกตัวอย่างเทคโนโลยี AI สกรีนวัณโรค จากคลังภาพถ่ายกว่า 1,000 ภาพ ร่วมกับวิทยาลัยรังสีแพทย์แห่งประเทศไทย และกรมควบคุมโรค ซึ่งมีความแม่นยำสูงถึง 94% นอกจากนี้ บัณฑิตรุ่นใหม่ที่เชี่ยวชาญ AI จะสามารถเข้าไปช่วยพี่เลี้ยงบุคลากรด่านหน้าและอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) กว่า 1 ล้านคน ในการเพิ่มทักษะดิจิทัลอีกด้วย
อนาคตของการศึกษาไทย
Mr. Deeps De Silva ผู้อำนวยการฝ่ายกลยุทธ์การเข้าสู่ตลาดสำหรับกลุ่มธุรกิจหรือบริการด้านการศึกษาจาก OpenAI กล่าวเน้นย้ำว่า ประเทศไทยมีศักยภาพอย่างยอดเยี่ยมในการร่วมกำหนดทิศทางว่า AI จะเข้ามามีส่วนช่วยด้านการศึกษา การวิจัย และนวัตกรรมอย่างไร โดยการร่วมมือกับมหาวิทยาลัยมหิดลครั้งนี้จะช่วยพัฒนาบุคลากร AI รุ่นใหม่ (Next AI Talent) และสร้างนวัตกรรมที่ส่งผลต่อสังคมในวงกว้าง
ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยมหิดลและ OpenAI ผ่านแพลตฟอร์ม ChatGPT Edu จึงไม่ได้เป็นเพียงการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้งาน แต่เป็นการวางรากฐานและสร้างโมเดลต้นแบบให้แก่อุดมศึกษาไทย ในการสร้างสมดุลระหว่างการใช้เทคโนโลยีระดับโลกกับการพัฒนาทักษะมนุษย์ที่แท้จริงครับ








