ในโลกปี 2026 ที่ AI ไม่ได้เป็นแค่เครื่องมือ แต่กลายเป็น โครงสร้างพื้นฐานของทุกอุตสาหกรรม เรากำลังเผชิญกับวิกฤตที่ไม่มีใครคาดคิด นั่นคือภาวะรัฐถังแตก เมื่อหุ่นยนต์ทำงานแทนคน แล้วใครจะเป็นคนจ่ายภาษี?
Simon Lim นักธุรกิจผู้มองการณ์ไกลระบุว่า เมื่อแรงงานมนุษย์ถูกแทนที่ ระบบการคลังของโลกต้องสั่นคลอน เพราะฐานภาษีเดิมที่พึ่งพาแรงงานคน กำลังจะหายไป ถึงเวลาที่รัฐบาลทั่วโลกต้องเลิกเก็บเงินจากหยาดเหงื่อมนุษย์ แล้วหันไปเก็บภาษีจากทุนอัจฉริยะแทนหรือยัง?
3 สัญญาณอันตราย เมื่อระบบภาษีแบบเดิมเดินหน้าสู่ทางตัน
ในยุคอุตสาหกรรม รัฐอยู่ได้ด้วยวงจร คนทำงาน > มีรายได้ > จ่ายภาษี > รัฐนำไปดูแลสวัสดิการ แต่ในยุค AI วงจรนี้กำลังพังทลายลงด้วยเหตุผล 3 ประการคือ
1.การเติบโตที่ไร้คน เศรษฐกิจโตเอาๆ แต่จ้างคนน้อยลง รัฐเก็บภาษีเงินได้ได้น้อยลงเรื่อยๆ
2.กำไรกระจุกตัว เม็ดเงินมหาศาลไหลไปสู่เจ้าของแพลตฟอร์มและ AI เพียงไม่กี่ราย ในขณะที่ชนชั้นกลางที่เป็นฐานภาษีหลักเริ่มหดตัว
3.ภาระสวัสดิการพุ่ง โดยเมื่อคนว่างงาน รัฐต้องจ่ายเงินอุดหนุนมากขึ้น แต่รายรับกลับสวนทาง (ซึ่งอันนี้ยังไม่รวมการคอรัปชั่น)
มันไม่ใช่ทฤษฎีสมคบคิด แต่มันคือโครงสร้างตลาดที่เปลี่ยนไป เมื่อโลกไม่ต้องการแรงงานคนในสเกลเดิมอีกต่อไป
เพื่อให้รัฐบาลอยู่รอดและมีเงินจ่าย UBI (Universal Basic Income) หรือเงินอุดหนุนพื้นฐานให้ประชาชน จึงเกิดเป็นแนวคิดการเก็บภาษี ที่ต้องเปลี่ยนไปสู่แรงงานเครื่องจักร
1. ภาษีเงินปันผลจากระบบอัตโนมัติ (AI Tax)
บริษัทที่เปลี่ยนจากจ้างคนไปใช้ AI จนได้กำไรมหาศาล ต้องแบ่งปันกำไรนั้นคืนสู่สังคม เพื่อนำมาเป็นงบประมาณในการรีสกิลคนว่างงานและจ่ายสวัสดิการ
2. ภาษีเงินปันผลจากข้อมูล (Data-Dividend Tax)
AI เก่งได้เพราะข้อมูล ซึ่งข้อมูลส่วนใหญ่มาจากพฤติกรรมและองค์ความรู้สาธารณะ รัฐจึงควรเก็บค่าธรรมเนียมการใช้ข้อมูลจากบริษัท Tech Giant เปรียบเสมือนการเก็บค่าเช่า ในฐานะตัวแทนของประชาชน
3. ภาษีพลังประมวลผลและพลังงาน (Compute & Energy Tax)
AI ไม่กินเงินเดือน แต่กินไฟและพลังประมวลผล สิ่งเหล่านี้วัดผลได้ง่ายและหนีภาษีลำบาก รัฐสามารถเก็บภาษีจากการนำเข้าชิป GPU หรือการใช้ไฟฟ้าใน Data Center ขนาดใหญ่ได้โดยตรง
จากผู้เก็บภาษีสู่ผู้ถือหุ้น
บทบาทของรัฐบาลในปี 2026 อาจต้องเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง แทนที่จะรอเก็บภาษีเพียงอย่างเดียว รัฐอาจต้องก้าวเข้ามาเป็นผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐาน หรือแม้แต่การใช้กองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ เข้าไปถือหุ้นในบริษัท AI ยักษ์ใหญ่ เพื่อให้รัฐมีส่วนแบ่งจากกำไรที่เกิดขึ้นโดยตรง
มุมมองส่วนตัวของผม เราอาจจะถึงเวลาเลิกฝันเรื่องการจ้างงานเต็มตัว เราต้องยอมรับความจริงที่เจ็บปวดว่า ยุคที่ทุกคนต้องมีงานทำแบบ 9-to-5 กำลังจะผ่านไป เพราะ AI ทำงานได้ดีกว่า เสถียรกว่า และถูกกว่าในระยะยาว
Techhub มองว่า ความท้าทายที่แท้จริงไม่ใช่เรื่องเทคโนโลยี แต่เป็นกรอบความคิดเดิมๆ ของภาครัฐ หากรัฐบาลยังยึดติดกับการเก็บภาษีจากเงินเดือนมนุษย์ เราจะเห็นความเหลื่อมล้ำที่กว้างจนอาจทำให้สังคมแตกสลาย ทางออกเดียวคือการทำให้ AI เป็นทาสรับใช้สังคม ผ่านระบบภาษีและรัฐสวัสดิการรูปแบบใหม่ ไม่ใช่ปล่อยให้กำไรจากสมองกลไหลไปเข้ากระเป๋าใครเพียงไม่กี่คน
ที่มา
https://www.thinkchina.sg/economy/when-ai-replaces-workers-who-pays-taxes?ref=home-latest-articles
