เปิดผลวิจัย คนเชื่อ AI 100% แม้ได้คำตอบที่ผิด

[อีโก้นำ] เมื่อก่อนสงสัยอะไรก็เสิร์ช Google ปัจจุบันถาม AI แทน (หรือ Gemini) โดยมีบางคนพบไม่ว่าจะได้คำตอบแบบไหน ก็พร้อมที่จะเชื่อสนิท 100% หารู้ไหมว่ามีผลวิจัยเผย “AI กำลังทำให้คนตอบถูกน้อยลง 3 เท่า” แต่พกความมั่นใจเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว

Valerio Capraro รองศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัย Milano-Bicocca ร่วมกับนักวิจัยจากทั้ง ENS สถาบันการศึกษาชั้นนำของฝรั่งเศส และมหาวิทยาลัย Sapienza แห่งโรม สามสถาบันชื่อดังจับมือกันวิจัยการใช้ AI ช่วยหาคำตอบในปัจจุบัน โดยได้เลือกใช้โมเดล Step 3.5 Flash โมเดลภาษาแบบ Open Source ยอดนิยม ที่มีประสิทธิภาพสูง

เมื่อได้โมเดลแล้ว ทางกลุ่มนักวิจัยก็ใช้คำถามแบบจงใจให้ AI ตอบผิด เช่น รายละเอียดภาพจากภาพยนตร์ สีของชุดยูนิฟอร์มทีมในภาพยนตร์เรื่อง Bend It Like Beckham ซึ่งตัว Step 3.5 Flash มักจะตอบคำถามเหล่านี้พลาดนี้เอง จากนั้นก็ให้อาสาสมัครลองตอบคำถามด้วยตัวเอง ก่อนใช้ AI ช่วย

ผลวิจัยที่พบเลยคือ ผู้เข้าร่วมวิจัยบางคนสามารถให้คำตอบที่ถูกต้องได้ด้วยตัวเอง ทว่าพอกลับไปถาม AI กลับได้คำตอบที่ผิดแทน ซึ่งจากคำแนะนำจาก AI พบช่วยลดการระงับการตัดสินใจจาก 44% เหลือ 3% ความแม่นยำจาก 27% เหลือ 9% ในขณะที่ความมั่นใจเพิ่มขึ้นจาก 30% เป็น 76% แต่ผู้เข้าร่วมกลับเชื่อถือคำตอบที่ผิดพลาดของ AI

“ผู้คนตัดสินใจแย่ลงมาก ความแม่นยำเหลือเพียงหนึ่งในสาม แต่พวกเขามีความมั่นใจมากขึ้นถึงสองเท่า” Valerio Capraro รองศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัย Milano-Bicocca กล่าว

แม้จะลองเพิ่มเงินเพื่อให้เกิดแรงจูงใจ แต่ก็ช่วยไม่มากนัก ความเต็มใจที่จะยอมรับว่าไม่รู้เพิ่มขึ้นจาก 3% เป็น 8% และความแม่นยำจาก 9% เป็น 16% ซึ่งยังคงต่ำกว่าค่าพื้นฐานก่อนใช้ AI ที่ 44% และ 27% ตามลำดับ

มีนักวิจัยจาก Wharton ได้บัญญัติคำว่า “ภาวะสมองยอมจำนน” เมื่อต้นปี 2026 เพื่ออธิบายปรากฏการณ์เดียวกัน นั่นคือการที่ผู้คนยอมรับคำตอบที่ผิดของ AI ถึง 80% แถมยังมีความมั่นใจสูงกว่ากลุ่มที่ทำงานโดยไม่มี AI ด้วย งานวิจัยชิ้นใหม่นี้ได้เพิ่มความชัดเจนยิ่งขึ้นไปอีก

“สำหรับมนุษย์ ความสามารถในการพูดว่าฉันไม่รู้เป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะมันเป็นตัวแทนของการตระหนักถึงขีดจำกัดของความรู้ของตนเอง” Valerio Capraro กล่าวทิ้งท้าย

ที่ผ่านมา พบการเปลี่ยนผ่านนโยบายของ Search Engine เช่น Google AI Overviews จากการชี้ทางให้คนไปหาความรู้ต่อ ก็เปลี่ยนเป็นสรุปคำตอบให้เลย กำลังทำลายทักษะการกลั่นกรองข้อมูลของมนุษย์อย่างเป็นระบบ หากคนรุ่นถัดไปเติบโตมาโดยเชื่อคำตอบแรกที่ AI มอบให้โดยไม่เคยตั้งคำถาม ไม่เคยตรวจสอบแหล่งอ้างอิงย้อนกลับ เท่ากับว่าเรากำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่สังคมเต็มไปด้วยคนที่มีความรู้แบบผิด ๆ แต่พกพา ‘อีโก้’ ความมั่นใจมาเต็มร้อย ซึ่งคือภัยเงียบที่น่ากลัวที่สุดของยุค AI ในปัจจุบัน

ที่มา : TheNextWeb