อีกไม่นาน ไทยจะมีซุเปอร์คอมพิวเตอร์ที่ออกแบบมารองรับงานประมวลผลข้อมูลจำนวนมาก อย่าง Data Science ที่สำคัญเปิดให้ใช้งานฟรี เพื่อสนุนงานวิจัยภายในประเทศ
NARIT ประกาศความพร้อมของ ชาละวัน (Chalawan High Performance Computing) คอมพิวเตอร์สมรรถนะสูงหรือ HPC ใช้ในงานวิจัยฟิสิกส์ดาราศาสตร์ จักรวาลวิทยา และสภาพอวกาศ ที่อยู่ระหว่างพัฒนาต่อยอดให้มีขนาดใหญ่ขึ้น ประมวลผลได้มากขึ้นถึง 8 เพตะฟลอปส์ (PF) หรือ 8 ล้านล้านล้านครั้งต่อวินาที
ชาละวัน ตั้งอยู่ในอาคารท้องฟ้าจำลอง อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร จ.เชียงใหม่ โดยจุดประสงค์หลักคือใช้ทำงานวิจัยด้านดาราศาสตร์วิทยุที่ต้องการการประมวลผลข้อมูล Big Data ขนาดมหาศาล
ดร.วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ NARIT บอกว่า เพื่อรองรับการพัฒนาของกล้องโทรทรรศน์วิทยุในเจนเนอร์เรชั่นต่อไป อย่าง SKA (Square Kilometre Array) โครงการสร้างเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุที่ใหญ่และไวที่สุดในโลกซึ่งจะทำให้เกิดข้อมูลที่มีขนาดใหญ่มหาศาลจนไม่สามารถทำงานผ่านคลาวด์ได้เพราะเกิดคอขวด
งานวิจัยดาราศาสตร์ชั้นแนวหน้าในปัจจุบันจำเป็นต้องอาศัยทักษะและความเชี่ยวชาญ ด้านการประมวลผลและวิเคราะห์ข้อมูลปริมาณมหาศาล ซึ่งที่ผ่านมา นักวิจัยไทยได้ร่วมกับหอดูดาวชั้นนำทั่วโลก เช่น โครงการศึกษาคลื่นความโน้มถ่วงด้วยกล้องโทรทรรศน์ GOTO การทดลองตรวจวัดอนุภาคนิวทริโนในห้องปฏิบัติการใต้ดิน JUNO การศึกษารังสีแกมมาด้วยโครงการหมู่กล้องโทรทรรศน์รังสีเชเรนคอฟ CTA และการสังเกตการณ์ด้วยกล้องโทรทรรศน์วิทยุ FAST เป็นต้น
ดร.วิภู บอกอีกว่า ชาละวัน เป็นซุเปอร์คอมพิวเตอร์แบบ DATA Intensive ซึ่งจะแตกต่างจากซุเปอร์คอมพิวเตอร์แบบ Computer intensive ซึ่งเน้นพลังการประมวลผล ที่ประเทศไทยเคยมีมาก่อน อย่าง LANTA ของ สวทช. และจะเป็นอีกหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยลดอุปสรรคด้านการวิจัยและพัฒนา โดย NARIT มีเป้าหมายในการสนับสนุนนักวิจัยที่ต้องการศักยภาพด้านการคำนวณข้อมูลขนาดใหญ่โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในขณะที่หน่วยงานภาครัฐควรได้ใช้งานฟรี
อนาคตของเทคโนโลยี Machine Learning, Deep Learning และ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการสืบค้น ประมวลผล และวิเคราะห์ข้อมูลทางดาราศาสตร์ ตลอดจนเชื่อมโยงข้อมูลจากเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์ของประเทศไทย
ตัวอย่างความร่วมมือภายในประเทศ ร่วมพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผลสมรรถนะสูง (High Performance Computing: HPC) ภายใต้กรอบความร่วมมือ National e-Science Consortium และ eHPC กับหน่วยงานชั้นนำมากกว่า 7 แห่ง อาทิ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (มทส.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (จฬ.) สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (สสน.) และสถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) เพื่อยกระดับขีดความสามารถด้านงานวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ
ตัวอย่างความร่วมมือกับต่างประเทศ ความร่วมมือกับกลุ่มผู้ใช้งาน นักพัฒนา และบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำ ในการพัฒนาและปรับปรุงระบบจัดเก็บข้อมูลแบบ Lustre Parallel File System เพื่อรองรับการประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่ , ความร่วมมือกับหน่วยงานด้านดาราศาสตร์ของสาธารณรัฐประชาชนจีนและกลุ่มประเทศอาเซียน เพื่อส่งเสริมการพัฒนาเทคโนโลยีดาราศาสตร์และการวิจัยระดับภูมิภาค , การเข้าร่วมเป็นคณะทำงานในการพัฒนาระบบประมวลผลข้อมูล (Data Pipeline) สำหรับภารกิจกล้องโทรทรรศน์อวกาศขององค์การอวกาศยุโรป (European Space Agency: ESA)
ตัวอย่างผลงานการพัฒนานวัตกรรมดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์
- AstroSage Model: พัฒนา AI ผู้ช่วยอัจฉริยะด้านดาราศาสตร์บนสถาปัตยกรรม Llama-3.1 มีความแม่นยำสูงถึง 86.2% จากการทดสอบเชิงวิชาการ
- Multi-AI Agent System: พัฒนาระบบตัวแทนปัญญาประดิษฐ์สำหรับการวิเคราะห์ความแปรปรวนของรังสีเอกซ์จากนิวเคลียสกาแล็กซีกัมมันต์ (Active Galactic Nucleus: AGN)
- บริการประชาชน : พัฒนานิทรรศการออนไลน์แบบ 360 องศา ครอบคลุมเครือข่ายหอดูดาวภูมิภาค ระบบ AI Chatbot “น้องเอิร์ธ” และสื่อการเรียนรู้ดาราศาสตร์ผ่านเทคโนโลยี Virtual Reality (VR)
ทั้งหมดนี้เพื่อสร้างงานวิจัยขั้นแนวหน้า (Frontier Research) เพื่อยกระดับขีดความสามารถด้านการวิจัยดาราศาสตร์ระดับแนวหน้า ผลักดันนักวิจัยไทยเข้าร่วมเครือข่ายวิจัยนานาชาติ เพิ่มการผลิตองค์ความรู้เชิงลึกและการตีพิมพ์งานวิจัยบนเวทีโลก พร้อมขยายการมีส่วนร่วมในภารกิจสำคัญของโลก
NARIT เดินหน้า ASTRONOMY+ สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ ดูเพิ่มเติม
