คนไทยออกแบบ บ้านบนดวงจันทร์ เทคโนโลยีอวกาศไทย-จีน

[KMITL x HIT] เมื่อวันที่ 1 ถึง 6 กันยายนที่ผ่านมา ทางสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) หรือ KMITL ได้จัดงาน KMITL EXPO 2026 – ลาดกระบังนิทรรศน์ 2569 โชว์เทคโนโลยีแห่งอนาคต ซึ่งควบรวมทั้ง Nuclear , AI , Quantum , Space , Health ไปจนถึง AgriTech ที่เตรียมก้าวจากห้อง Lab สู่การพัฒนาให้ใช้งานได้จริง และเปิดให้บุคคลทั่วไปเดินชมได้อิสระ

ส่วนจุดที่เรียกได้ว่าเป็นไฮไลท์ของงานเลยคือ “บ้านบนดวงจันทร์” ที่จำลองห้องนอน ห้องปฏิบัติ ยันห้องน้ำของนักบินอวกาศ ที่ต้องอาศัยบนดวงจันทร์เป็นเวลานาน เป็นผลงานออกแบบโดย KMITL ร่วมกับ Harbin Institute of Technology (HIT) สถาบันชั้นนำด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยีอวกาศจากจีน ผ่านแนวคิดที่ว่า

“หากในอนาคตมนุษย์สามารถเดินทางไปใช้ชีวิตและทำงานบนดวงจันทร์ได้ สถานีสำหรับอยู่อาศัยและทำงานจะมีหน้าตาและแนวคิดการออกแบบอย่างไร ?”

ลักษณะภายนอกมีรูปร่างคล้ายพีระมิด ทั้งนี้ก็เพื่อให้สถานีมีความแข็งแรง และเหมาะกับสภาพแวดล้อมบนดวงจันทร์ที่แตกต่างจากโลกอย่างมาก และเพื่อให้ง่ายต่อการขนส่งและประกอบ ตัววัสดุของจริงเผยจะใช้ ‘หินและดินดวงจันทร์’ เป็นวัสดุหลัก ที่จะถูกก่อเป็นชั้นกำแพงภายนอก หลังมีงานวิจัยพบดินดวงจันทร์สามารถกันรังสีได้ดีในระดับหนึ่ง โดยหากมีความหนาที่เหมาะสม ก็พอจะช่วยลดปริมาณรังสีคอสมิกและรังสีจากพายุสุริยะ ให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยสำหรับการอยู่อาศัยระยะยาวนี้เอง

ส่วนบริเวณด้านนอกยังมีพื้นที่สำหรับติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ เพื่อผลิตพลังงานสำหรับใช้ภายในสถานีด้วย

สำหรับทางเข้า ก็จะมีจำลองห้องปรับความดันขนาดเล็กที่มีประตูสองชั้น (Airlock) ที่จะปรับสภาพให้เข้ากับที่พักอาศัยบนอวกาศหรือดวงจันทร์นั้นเอง

ทั้งนี้ทาง KMITL เปิดให้ชมภายในบ้านได้ด้วย ซึ่งข้างในก็จะพบกับห้องทดลอง ที่จะมีเครื่องมือวัดสภาพต่าง ๆ บนดวงจันทร์โดยเฉพาะ

ถัดมาคือโต๊ะทำงาน ที่บนโต๊ะมี “Food Can Fly” อาหารพร้อมรับประทาน ที่สามารถขนสางทางอากาศผ่านมาตรฐานสากล ซึ่งอาจเป็นมื้ออาหารบนโต๊ะทำงานนี้ในอนาคตก็เป็นได้

ทั้งนี้ตัวบ้านสามารถอาศัยได้ 2 คน โดยมี 2 ห้องนอนภายใน ซึ่งในห้องจะมีระบบจำลองเวลา โดยใช้ไฟสว่างอัตโนมัติ ให้นักบินอวกาศสามารถรับรู้ได้ว่าตอนนี้เป็นกลางวันหรือกลางคืน เพื่อไม่ให้เกิดความเครียดจากสภาวะบนอวกาศในระยะยาว

ทั้งหมดก็เป็นการจำลองพื้นที่สำหรับการอยู่อาศัย ห้องทดลอง และพื้นที่สำหรับแสดงเทคโนโลยีอวกาศ ช่วยให้ผู้เข้าชมมองเห็นภาพได้ชัดเจนยิ่งขึ้นว่า “มนุษย์จะใช้ชีวิตบนดวงจันทร์ได้อย่างไร” ในอนาคต

นอกจากบ้านบนดวงจันทร์แล้ว ทาง KMITL ยังมีงานวิจัยอื่น ๆ ที่เกิดจากความร่วมมือด้านอวกาศระหว่างไทยและจีน ซึ่งมุ่งพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อรองรับการสำรวจอวกาศในอนาคต อาทิ

1. เทคโนโลยีสำรวจดวงจันทร์แบบอัตโนมัติ

โครงการความร่วมมือระหว่าง Deep Space Exploration Laboratory (DSEL) สจล. และ Harbin Institute of Technology (HIT) ที่พัฒนาแนวทางให้ยานอวกาศและยานสำรวจสามารถช่วยกันระบุตำแหน่งและวางเส้นทางการเดินทางได้อย่างแม่นยำมากขึ้น เพื่อให้การสำรวจดวงจันทร์ในอนาคตมีประสิทธิภาพและปลอดภัยยิ่งขึ้น

2. ระบบจำลองการทำงานของยานอวกาศในระยะใกล้

โครงการที่ประเทศไทยเป็นผู้นำ ภายใต้ความร่วมมือของ องค์การความร่วมมือด้านอวกาศแห่งเอเชียแปซิฟิก (APSCO) มุ่งพัฒนาระบบจำลองสำหรับการที่ยานอวกาศเข้าใกล้และทำงานร่วมกับดาวเทียมหรือยานอวกาศลำอื่น เช่น การเข้าเทียบ การตรวจสอบ และการซ่อมบำรุง ซึ่งเป็นทักษะสำคัญสำหรับภารกิจอวกาศในอนาคต

3. แขนกลสำหรับสร้างสถานีบนดวงจันทร์

ผลงานจาก Harbin Institute of Technology (HIT) ที่พัฒนาแขนกลคู่สำหรับช่วยประกอบและก่อสร้างสถานีบนดวงจันทร์ เพื่อลดความจำเป็นที่มนุษย์จะต้องทำงานในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูง และเป็นอีกหนึ่งเทคโนโลยีที่สามารถต่อยอดสู่การสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกบนดวงจันทร์ในอนาคต