น่าจับตา เปิดผลวิจัย ไทยเก่ง AI แต่อันดับดิจิทัลถดถอย

IMD World Digital and AI Ranking 2026

เจาะลึกผลจัดอันดับ IMD World Digital and AI Ranking 2026 ไทยใช้ AI เก่งขึ้น แต่ภาพรวมร่วงอันดับ 43 โลก ชี้โจทย์ใหญ่ต้องเร่งแก้กติกา

หลายคนรู้ดีว่า ไทยกำลังนำ AI มาใช้งานได้ดีขึ้น แต่ความสามารถแข่งขันด้านดิจิทัลโดยรวมกลับถอยลง รายงาน IMD World Digital and AI Ranking 2026 ระบุว่า ไทยอยู่ในอันดับ 43 จาก 70 เขตเศรษฐกิจ ลดลงจากอันดับ 40 ในปีก่อน สะท้อนว่าการมีเทคโนโลยีและเริ่มใช้งานเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการแข่งขัน ประเทศยังต้องพัฒนากติกา บุคลากร และความเชื่อมั่นให้เดินตามทันด้วย

แต่จุดที่น่าจับตาที่สุดคือ เรื่องประสิทธิภาพครับ ไทยขยับจากอันดับ 41 ขึ้นมาอยู่ที่ 31 โดยด้านการนำ AI ไปใช้ดีขึ้นจากอันดับ 37 เป็น 26 นั่นแปลว่า ประโยชน์ที่ไทยมีโอกาสได้รับ คือธุรกิจสามารถลดงานซ้ำ ลดเวลาทำงาน และใช้ข้อมูลช่วยตัดสินใจได้มากขึ้น เช่น

ร้านค้าใช้ AI ช่วยตอบคำถามลูกค้า โรงงานช่วยวิเคราะห์ปัญหาการผลิต หรือพนักงานใช้ช่วยสรุปเอกสาร หากนำไปใช้อย่างเหมาะสม ผลลัพธ์ที่ตามมาอาจเป็นต้นทุนที่ลดลงและบริการที่รวดเร็วขึ้น อย่างไรก็ตาม อันดับที่ดีขึ้นยังไม่ได้บอกว่าทุกธุรกิจได้รับประโยชน์เท่ากันแล้ว

อีกโอกาสอยู่ที่เงินทุน โดยหมวดย่อยเงินทุนและการลงทุนด้าน AI ของไทยขยับจากอันดับ 20 มาอยู่ที่ 12 ซึ่งอาจช่วยสร้างเงื่อนไขให้ธุรกิจพัฒนาเทคโนโลยีและต่อยอดบริการใหม่ได้มากขึ้น แต่เราอาจต้องอ่านตัวเลขนี้อย่างระมัดระวัง

เพราะหมวดดังกล่าวรวมหลายตัวชี้วัด ทั้งตลาดทุน เงินทุนสำหรับพัฒนาเทคโนโลยี และการลงทุนโทรคมนาคม ขณะที่ตัวชี้วัดการลงทุน AI ภาคเอกชนของไทยอยู่ที่อันดับ 53 จึงยังสรุปไม่ได้ว่าไทยเป็นผู้นำด้านเงินลงทุน AI โดยตรง โจทย์สำคัญคือทำอย่างไรให้ความพร้อมด้านเงินทุนเปลี่ยนเป็นโอกาสที่ธุรกิจไทย โดยเฉพาะรายเล็กที่เข้าถึงได้จริง

สำหรับคนทำงาน สัญญาณที่น่าสนใจคือความพร้อมด้าน AI ดีขึ้นจากอันดับ 49 เป็น 43 และตัวชี้วัดบริษัทลงทุนฝึกอบรม AI อยู่ที่อันดับ 11 หากการฝึกอบรมเชื่อมกับงานจริง คนไทยก็มีโอกาสใช้เครื่องมือเหล่านี้เพิ่มความสามารถในการทำงาน ตั้งแต่งานเอกสาร การตลาด ไปจนถึงการวิเคราะห์ข้อมูล แต่ภาพรวมยังถือมีช่องว่างอยู่บ้าง เพราะด้านบุคลากรที่มีความสามารถถอยจากอันดับ 27 ไปอยู่ที่ 35 และทักษะดิจิทัลอยู่ที่อันดับ 41 ไทยจึงต้องขยายโอกาสเรียนรู้ให้พ้นจากคนกลุ่มเล็กหรือบริษัทขนาดใหญ่ เพื่อให้แรงงานวงกว้างได้รับประโยชน์ด้วย

สิ่งที่ฉุดภาพรวมคือการกำกับดูแล ซึ่งถอยจากอันดับ 50 เป็น 55 โดยด้านภาวะผู้นำภาครัฐอยู่ที่อันดับ 59 ขณะที่ด้านความเชื่อมั่นถอยจากอันดับ 40 เป็น 46 ตัวเลขเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า การผลักดันเศรษฐกิจดิจิทัลยังต้องอาศัยกติกาที่ชัดเจน บริการรัฐที่มีประสิทธิภาพ และการดูแลข้อมูลที่ประชาชนไว้วางใจ หากปรับปรุงได้ ธุรกิจก็มีโอกาสวางแผนลงทุนได้มั่นใจขึ้น ส่วนประชาชนมีโอกาสได้รับบริการดิจิทัลที่สะดวกและน่าเชื่อถือมากขึ้น ทั้งนี้ ตัวชี้วัดด้านกฎหมายคุ้มครองความเป็นส่วนตัวที่อยู่ในอันดับต่ำ ไม่ได้หมายความว่าไทยไม่มีกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

รายงานยังพบว่าด้านทัศนคติทางสังคมถอยจากอันดับ 28 เป็น 44 แต่ไม่ควรตีความทันทีว่าคนไทยต่อต้าน AI เพราะหมวดนี้รวมทั้งการมีส่วนร่วมทางอิเล็กทรอนิกส์ การซื้อสินค้าออนไลน์ การครอบครองอุปกรณ์ และความสามารถในการปรับตัว ประเด็นที่ไทยควรให้ความสำคัญจึงเป็นการทำให้คนเข้าถึงเทคโนโลยี มีทักษะใช้งาน และเห็นประโยชน์ที่เชื่อมกับชีวิตประจำวัน

ไทยจึงมีโอกาสได้ประโยชน์เพิ่มจาก AI ทั้งการทำงานที่เร็วขึ้น ธุรกิจที่มีประสิทธิภาพขึ้น และทักษะใหม่ของแรงงาน แต่ประโยชน์เหล่านี้ไม่ได้เกิดจากอันดับที่ขยับขึ้นโดยอัตโนมัติ สิ่งที่ต้องทำต่อคือเปลี่ยนการลงทุนและการใช้งานที่เริ่มดีขึ้น ให้กลายเป็นผลลัพธ์ที่วัดได้ เช่น ลดต้นทุนได้เท่าไร บริการประชาชนเร็วขึ้นแค่ไหน และคนทำงานมีรายได้หรือโอกาสเพิ่มขึ้นจริงหรือไม่ นั่นจะเป็นคำตอบที่มีความหมายต่อคนไทยมากกว่าตัวเลขอันดับเพียงอย่างเดียว…

ที่มา : worldcompetitiveness