เมื่อหน้าจอระบบติดตามเรืออัจฉริยะแสดงภาพเรือบรรทุกน้ำมันนับร้อยลำวิ่งวนเป็นวงกลมที่สมบูรณ์แบบ หรือบางลำถึงขั้นลอย อยู่บนบกได้… เรารู้ทันทีว่านี่ไม่ใช่บั๊กของซอฟต์แวร์ แต่มันคือ สงครามอิเล็กทรอนิกส์ ที่กำลังเกิดขึ้นจริงในพื้นที่ยุทธศาสตร์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลกอย่าง ช่องแคบฮอร์มุซ
นักวิเคราะห์จาก Windward บริษัทด้าน AI ทางทะเล ตรวจพบความผิดปกติครั้งใหญ่ เมื่อสัญญาณ AIS หรือ Automatic Identification System ซึ่งเป็นหัวใจหลักในการระบุตำแหน่งเรือถูกรบกวนอย่างหนัก ส่งผลให้ข้อมูลตำแหน่งเรือคลาดเคลื่อนจนดูเหมือนเรือกำลังเต้นระบำเป็นวงกลม
การรบกวนนี้ไม่ได้เป็นแค่เรื่องน่ารำคาญ แต่มันคือความเสี่ยงระดับโลก เพราะช่องแคบฮอร์มุซคือเส้นทางลำเลียงน้ำมันดิบกว่า 1 ใน 5 ของโลก หากเรือบรรทุกน้ำมันขนาดมหึมามองไม่เห็นตำแหน่งที่แท้จริงของกันและกัน โอกาสที่จะเกิดการพุ่งชนจนนำไปสู่วิกฤตสิ่งแวดล้อมหรือความขัดแย้งระหว่างประเทศก็มีสูงมาก
ทำไมระบบราคาแพงถึงพังได้ง่ายดาย? คำตอบอยู่ที่ความเปราะบางของสัญญาณ GNSS (Global Navigation Satellite System) โดยปกติสัญญาณจากดาวเทียมที่ส่งมาถึงพื้นโลกนั้นมีความเข้มข้นน้อยมาก เทียบได้กับแสงจากหลอดไฟ 20 วัตต์ที่ส่องสว่างครอบคลุมทั้งโลก
ดังนั้น เพียงแค่ใช้เครื่องรบกวนสัญญาณที่มีกำลังส่งสูงกว่าเล็กน้อย ก็สามารถกลบสัญญาณจริง หรือสร้างสัญญาณปลอม เพื่อหลอกให้เครื่องรับเข้าใจผิดว่าตัวเองอยู่ที่อื่นได้แล้ว
แม้จะไม่มีใครยืดอกรับผิดชอบ แต่ผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่าอาจเป็นการปะทะกันของเทคโนโลยีจากหลายฝ่ายที่กำลังเป็นประเด็นกันอยู่ ไม่ว่าจะเป็น
– อิหร่าน ถูกสงสัยว่าใช้เทคโนโลยีจากรัสเซียหรือจีน เพื่อรบกวนโดรนและเรือต่างชาติ
– สหรัฐฯ อาจมีการใช้ระบบ Anti-jamming เพื่อปกป้องฐานทัพและฝูงเรือจากอาวุธนำวิถี จนเกิดเป็นสนามรบทางคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่หนาแน่น
แล้วเราจะหาทางออกยังไง ในวันที่ GPS ไม่น่าเชื่อถืออีกต่อไป
บริษัทเทคโนโลยีป้องกันประเทศอย่าง Raytheon UK กำลังเร่งพัฒนาเสาอากาศ Landshield” ที่สามารถรับสัญญาณได้หลายช่องทางเพื่อป้องกันการกวนสัญญาณ ขณะที่บางบริษัทเลือกหันกลับไปหาวิถีดั้งเดิม ที่อัปเกรดด้วยไฮเทค เช่น
– Optical Imagery การใช้กล้องจับภาพเปรียบเทียบกับแผนที่ดาวเทียม
– Star-mapping ระบบนำทางด้วยดวงดาวแบบโบราณ แต่ใช้เซนเซอร์สมัยใหม่ที่มีความแม่นยำสูง ซึ่งวิธีนี้โกงไม่ได้ด้วยคลื่นวิทยุ
เหตุการณ์ที่ฮอร์มุซเป็นเครื่องเตือนใจชั้นดีว่า เราฝากชีวิต และเศรษฐกิจโลก ไว้กับสัญญาณวิทยุที่ ไม่มีรหัสป้องกัน มานานเกินไปแล้วครับ
ในอดีต GPS ถูกออกแบบมาเพื่อให้ใช้ฟรีและเข้าถึงง่าย แต่วันนี้มันกลายเป็นจุดอ่อนที่ศัตรูใช้โจมตีได้ง่ายที่สุด เหมือนเราใช้ Wi-Fi สาธารณะแบบไม่ใส่รหัสผ่านในการโอนเงินพันล้านดอลลาร์
ต่อจากนี้เราจะได้เห็นการเปลี่ยนผ่านของระบบนำทางพลเรือนไปสู่ระบบที่มีการเข้ารหัส เหมือนกับ M-Code ของกองทัพ และในอนาคตอันใกล้ อุปกรณ์รอบตัวเราอาจต้องมีระบบนำทางสำรองที่ไม่พึ่งพาดาวเทียม เพื่อรับมือกับยุคที่พิกัดอาจไม่ใช่เรื่องจริงเสมอไป
ที่มา
