แก้โจทย์ยาทดลองล้มเหลวในคนกว่า 90% ด้วย อวัยวะมนุษย์ไซส์จิ๋ว นวัตกรรมเพาะเซลล์จริงจากเคมบริดจ์ ยกระดับการทดสอบยาแม่นยำ
หนึ่งในอุปสรรคใหญ่ที่สุดของการพัฒนายาในปัจจุบัน คือการที่ยาตัวใหม่ผ่านการทดสอบในสัตว์ทดลองมาได้อย่างราบรื่น แต่กลับต้องล้มเหลวเมื่อนำมาใช้จริงกับมนุษย์สูงถึงกว่า 90% เหตุผลคือ สรีรวิทยาของสัตว์ไม่ใช่ตัวแทนของมนุษย์ และโรคหลายชนิดก็ไม่เคยเกิดขึ้นในสัตว์ตามธรรมชาติ
เพื่อทลายขีดจำกัดนี้ ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ สหราชอาณาจักร ได้ทุ่มงบกว่า 20 ล้านปอนด์ (ราว 900 ล้านบาท) ในการจัดตั้งศูนย์วิจัยเพื่อเพาะเลี้ยง อวัยวะจำลองขนาดจิ๋ว จากเซลล์ของผู้ป่วยจริงในระบบบริการสุขภาพแห่งชาติ เพื่อเปลี่ยนโฉมหน้าการทดสอบยาให้แม่นยำตั้งแต่ก้าวแรก
อวัยวะจิ๋วระดับมิลลิเมตร แต่ตอบสนองเหมือนคนจริง
ออร์กานอยด์ (Organoid) คือกลุ่มเซลล์ขนาดเล็กกว่า 1 มิลลิเมตรที่ถูกเพาะขึ้นในห้องปฏิบัติการ แต่สามารถลอกเลียนโครงสร้างและพฤติกรรมของอวัยวะมนุษย์ได้อย่างซับซ้อน โดยศูนย์วิจัยแห่งนี้กำลังสร้างคลังอวัยวะจำลองเพื่อครอบคลุมหลากหลายกลุ่มโรคสำคัญ ไม่ว่าจะเป็น
- ระบบทางเดินอาหาร เพื่อศึกษาโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง อย่างโรคโครห์น (โรคลำไส้อักเสบเรื้อรังชนิด) และโรคลำไส้ใหญ่อักเสบ
- ก้อนเนื้องอกมะเร็ง โดยจำลองเนื้อเยื่อมะเร็งจากผู้ป่วยเฉพาะราย เพื่อทดสอบว่าตัวยาชนิดใดสามารถกำจัดเซลล์ร้ายได้อย่างตรงจุด
- สมองและระบบประสาท โดยจะเพาะเซลล์สมอง ที่สามารถส่งสัญญาณกระแสไฟฟ้าได้จริง เพื่อเจาะลึกกลไกโรคทางสมองที่ซับซ้อน
- เนื้อเยื่อหัวใจ โดยเพาะเซลล์หัวใจในเม็ดเจล เพื่อตรวจความปลอดภัยต่อหัวใจ ลดการใช้กระต่าย สุนัข หรือหนูตะเภาที่เดิมต้องใช้ครั้งละ 50–100 ตัว
ยกระดับ การแพทย์เฉพาะบุคคล และลดการทรมานสัตว์
จุดเปลี่ยนสำคัญของการทดสอบด้วยอวัยวะจิ๋ว คือความสามารถในการคัดกรองยาที่ไม่มีประสิทธิภาพทิ้งไปตั้งแต่ต้นน้ำ ทำให้นักวิจัยทราบได้ทันทีว่ายาตัวไหนทำงานได้ผลดีกับผู้ป่วยกลุ่มใด หรือเหมาะกับพันธุกรรมเฉพาะบุคคล มากน้อยเพียงใด
แม้ในปัจจุบันการทดสอบในสัตว์จะยังไม่สามารถยกเลิกได้ 100% เนื่องจากงานวิจัยบางประเภทยังจำเป็นต้องสังเกตปฏิกิริยาทั่วร่างกาย แต่การผสานเทคโนโลยีออร์กานอยด์ ร่วมกับ อวัยวะบนชิป หรือ Organ-on-a-chip และโมเดลปัญญาประดิษฐ์ จะช่วยลดสถิติการใช้สัตว์ทดลองในอังกฤษที่มีมากกว่า 2.5 ล้านกระบวนการต่อปีลงอย่างมีนัยสำคัญครับ (ดีนะ แอบสงสารน้องๆ ที่ต้องเป็นตัวทดลอง)
ที่มา : techspot
